اخبار

هات تپ سایز به سایز در پتروشیمی فجر

هات تپ سایز به سایز به عملیاتی گفته می‌شود که در آن انشعاب گرفته شده از خط لوله هم‌سایز با لوله اصلی می‌باشد. این نوع عملیات دشوارترین نوع هات تپ گیری از خطوط لوله محسوب می‌شود، خصوصاً در مرحله انجام عملیات هات تپ و برش لوله توسط کاتر دستگاه هات تپ ممکن است در نتیجه کوچک‌ترین اشتباه محاسباتی خط لوله دچار آسیب شود. اصولاٌ عملیات انشعاب گیری از خط لوله به روش گرم دارای متغیرهای متعددی است که مجاسبه و تدوین آن ها در روش های اجرایی ضروری است. یکی از این متغیرها تعیین میزان پیشروی مورد نیاز دستگاه هات تپ درون فضای داخلی لوله است. در صورتی که عملیات روی خطوط لوله حاوی سایزهای بزرگ صورت گیرد و سایز انشعاب مورد نیاز نیز کوچک باشد، محاسبات بسیار ساده تر خواهند بود چرا که تلورانس خطا بسیار بالاتر خواهد رفت. بسیاری از مجریان و اپراتورهای متبحر در چنین شرایطی اصلاً به سراغ محاسبات نرفته و بر حسب تجربه خود زمان اتمام عملیات را تشخیص می دهند، و سپس برای افزایش میزان اطمینان از صحت عملیات، اندکی بیشتر از مقدار برآورد شده پیشروی صورت می گیرد.

بنابراین در هات تپ سایز به سایز باید به چند نکته توجه ویژه داشت: اول آن‌که چون سایز انشعاب و در واقع ورودی انشعاب جدید، هم‌اندازه سایز لوله اصلی است، طبیعتاً فشار سیال در ناحیه ورودی انشعاب، و علی‌الخصوص روی اسپلیت تی نصب شده بسیار بالا خواهد بود. بنابراین طراحی و ساخت اسپلیت تی، و نیز طریقه‌ی نصب آن روی لوله حساسیت‌های خاص خود را خواهند داشت. این فیتینگ باید در فضایی محدود نسبت به سایز لوله اصلی فشارهای ناشی از هم عملیات انشعاب گرم و هم فشار وارده از ناحیه سیال را دفع کند بدون این که مبتلا به کوچک ترین تنشی شود. از این رو در ساخت و نصب آن بیشترین میزان دقت لازم باید صورت گیرد. با انجام تست های غیر مخرب روی این اتصال می توان نسبت به میزان مقاومت آن در مقابل فشارهای وارده پیش از نصب و بهره برداری اطمینان حاصل کرد.

از این رو در طراحی اسپلیت تی باید به فشار سیال و از این رو، مختصات و مشخصات فنی اسپلیت تی توجه ویژه داشت. جوشکاری اتصالات اسپلیت تی به یکدیگر از دیگر نکات مهمی است که عدم توجه به آن هات تپ را طبیعتاً به مخاطره خواهد انداخت. نکته دوم توجه به انجام عملیات هات تپ است. در هات تپ های سایز به سایز طبیعتاً میزان پیشروی لازم کاتر به درون مجموعه به جهت برش کامل لوله نسبت به سایر حالات بیشتر خواهد بود و از این رو باردهی باید به اندازه کافی باشد. از سوی دیگر باردهی بیش از اندازه و پیشروی بیش از حد کاتر به درون لوله می‌تواند باعث درگیر شدن مته راهنمای دستگاه هات تپ و کاتر با جداره مقابل لوله باشد. در صورت بروز چنین رویدادی لوله از سوی مقابل آسیب خواهد شد. سوراخ شدن یا بروز نشتی در آن طبیعتاً بر صحت فرایند هات تپ خلل ایجاد خواهد کرد. عملیات انشعاب گیری گرم عبارت است از برش یک جداره از لوله و استخراج بخش بریده شده آن به منظور بهره برداری از انشعاب ایجاد شده. در واقع پیشروی و نفوذ بیش از اندازه و برش لوله از جانب مقابل فاقد هر گونه توجیه فنی است. تنها در مواردی محدود و اغلب برای انجام عملیات های استاپل و لاین استاپ، با ساخت فیتینگ های چهار شاخه عملیات پیشروی کاتر دستگاه تا برش کامل جداره مقابل لوله ادامه می یابد. این فرایند زمانی انجام می گیرد که در صددیم از طریق یک پلاگ مسیر جریان سیال را تماماً مسدود کنیم، و برای این کار لوله را از هر دو جانب می بریم. اما برای عملیات های انشعاب گیری، یا هر گونه فرایندی که به منظور نصب ولو و اتصالات و ابزارهای اندازه گیری و کنترلی انجام می شود، می بایست فقط یک جداره از لوله بریده شود ومجری عملیات نسبت به این باید کاملاً دقیق و حساس باشد.

 علاوه بر این، در صورت بی‌توجهی و پیشروی کاتر تا جایی که جداره مقابل اسپلیت تی نیز سوراخ شود قابل توجیه نخواهد بود و کل فرایند با چالش مواجه خواهد شد. بنابراین تعیین حد کمینه و بیشنیه مجاز برای پیشروی ضمن عملیات هات تپ از جمله متغیرهایی است که مجری عملیات در فاز مهندسی و برنامه ریزی باید نسبت به آن توجه داشته باشد و ضرورتاً در چک لیست عملیات میزان آن مشخص شده باشد.

این نکات اصلی‌ترین چالش‌هایی خواهند بود که عملیات هات تپ سایز به سایز به صورت بالقوه در خود نهفته دارد. اما ایرادات جزئی دیگر نیز این پروسه را درگیر خود خواهند کرد که شرح آنها به این مقال نمی‌گنجد.

شرکت پیشگام صنعت ابزار در طول سال‌ها تجربه خود در زمینه انجام عملیات هات تپ بارها عملیات هات تپ سایز به سایز را تجربه کرده و تمامی آن‌ها نیز با موفقیت کامل به اتمام رسیده اند. یکی از این پروژه ها، به عملیات هات تپ 16 اینچ در مجتمع پتروشیمی فجر روی یکی از خطوط لوله 16 اینچی این مجتمع مربوط می شود. این عملیات در اواخر سال 1386 و در محل سایت پتروشیمی فجر، واحد utility واقع در مرکز منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی بندر امام خمینی انجام گرفت و با موفقیت و بدون بروز ایراد و وقفه به اتمام رسید. این پروژه از اولین عملیات های انشعاب گیری گرم سایز به سایز شرکت پیشگام صنعت ابزار محسوب می شود که با وجود فقدان تجربه کافی و عدم آشنایی با اقتضائات عملی و اجرایی فرایند، به پشتوانه برنامه ریزی ها و مهندسی دقیق طرح ها و اتصالات با موفقیت به اتمام رسید.

با توجه به اهمیت این پروژه و اضطراری که برای کارفرمای محترم داشت، شرکت پیشگام صنعت ابزار به سرعت در محل انجام کار حاضر شد، ساخت اسپلیت تی را ظرف مدت زمان کوتاه به انجام رساند، تست های لازم و فرایند نصب و جوشکاری اسپلیت تی نیز صورت گرفت و در نهایت عملیات هات تپ با دقت تمام و زیر نظر بازسان و مهندسین محترم مجتمع پتروشیمی با موفقیت به پایان رسید. شرکت پیشگام صنعت ابزار برای انجام کل فرایند از ابتدا تا انتها سه شبانه روز را صرف کرد. با توجه به نیاز اضطراری کارفرمای محترم جهت انجام سریع عملیات، کار گرم هات تپ بدون وقفه و بصورت شبانه روزی انجام می‌شد.  

 

اگر مطلب مفید بود به اشتراک بگذارید:

نمایش 909 دفعه
آخرین ویرایش در شنبه 1 آبان 1395

درباره شرکت پیشگام صنعت

هات تپ خطوط لوله و مخازن از فرایندهای پیچیده و دارای متغیرهای تعیین‌کننده بسیار می باشد. نفس این عملیات با توجه به پیچیدگی هایش دشواری های خاص خود را داراست و از این رو ترجیح بر آن است که متغیرهای خارجی دخیل در تسهیل فرایند هات تپ تا جای ممکن کاهش پیدا کنند و مجری هات تپ تمرکز خود را بر خود عملیات متوجه کند.
به طور کلی دو دسته متغیر در پیشبرد فرایند هات تپ موجودند که بی‌توجهی به هیچ کدام از آن‌ها توجیه پذیر نیست؛ دسته اول متغیرهایی هستند که ذاتی عملیات هات تپ بوده و در هر عملیات تکرار می‌شوند؛ مثل فرایند آماده‌سازی تجهیزات، ساخت اتصالاتی نظیر اسپلیت تی، تجهیز دستگاه هات تپ، تست فشار، تست نشتی و از این قبیل. این دسته متغیرها در تمامی عملیات های انشعاب گرم هات تپ تکرار می شوند و از این حیث جزو بندهای عام و کلی در عملیات انشعاب گرم تلقی می شوند. در تمامی عملیات های هات تپ ما در درجه اول شرایط محیطی انجام کار را آماده کرده و سپس تجهیزات و ابزار آلات مورد نیاز برای کار را تدارک می بینیم. در درجه بعد فرایند ساخت اتصال هات تپ اعم از اسپلیت تی یا سدل نیپل شروع می شود و پس از نصب و تست روی لوله نصب می شود. سایر مراحل شامل نصب ولو و انجام عملیات هات تپ نیز بخشی از فرایند می باشند که چنان که اشاره شد جنبه عام و کلی داشته و در تمامی عملیات های انشعاب گرم تکرار می شوند. مجریان هات تپ معمولاً دستور کار مشخص و روتینی برای انجام این سلسله مراتب از انجام کار دارند.
اما از سوی دیگر با طیف دومی از متغیرها مواجهیم که بسته به نوع عملیات متغیرند. برای مثال محل انجام عملیات هات تپ، ارتفاع یا عمق کار، شرایط محیطی کار، زاویه هات تپ و... . در مورد دسته اول متغیرها رعایت الزامات و استانداردها ضروری است اما در خصوص دسته دوم متغیرها مجری هات تپ و کارفرما باید بکوشند در تعامل با یکدیگر تا جای ممکن از مزاحمت‌ها و تداخل‌های آن‌ها حین کار بکاهند تا پیشبرد پروژه هات تپ با کمترین حاشیه و بیشترین تمرکز و توجه همراه باشد. این دسته متغیرها دارای شرایط منحصر به فرد خود بوده و نمی توان به صورت کلی فرمولی مشخص برای شان ارائه داد، بلکه باید راهکارها و پاسخ های احتمالی به اقتضائات خاص فنی عملیات، به صورت مهندسی شده و ابداعی ارائه شوند. معمولاً روال کار بر این است که مجری عملیات هات تپ اطلاعات را تمام و کمال از کارفرما دریافت کرده و با اتخاذ تدابیر برای مشخصه های ویژه عملیات طرح اجرایی کار را تدوین کرده و به حضور مهندسین و بازرسان کارفرما اعلام می کند تا ایشان نیز نسبت به امکان یا عدم امکان طرح نظر خود را اعلام دارند. در صورت تأیید ایشان کار به انجام می رسد و در صورت عدم تأیید و یا ارائه پیشنهاد اصلاحی، مسئله از طریق کارگروه های فنی و مهندسی و تبادل نظر تا رسیدن به راه حل نهایی ادامه می یابد.
زاویه انجام عملیات هات تپ از جمله متغیرهای خارجی محسوب می‌شود که در صورت امکان قابلیت تغییر موقعیت و زاویه آن وجود دارد. البته چنان‌که اشاره شد این امر در صورتی مقدور است که کارفرما توان استفاده از انشعاب گرفته شده جدید جایگزین درخواست خود را داشته باشد. معمولاً انجام عملیات هات تپ در زاویه 0 درجه و به صورت افقی بهترین و کم حاشیه ترین عملیات هات تپ بر حسب متغیرهای خارجی محسوب می شود، و پس از آن هات تپ عمود در زاویه 90 درجه از بالا دارای مزیت است. اما در صورتی که هات تپ در زوایای مختلف نظیر 30، 45، 60 و مواردی از این نظیر را داشته باشد متغیرهای جدید مثل کنترل دستگاه هات تپ حین انجام عملیات و نیز پیش بینی های ویژه در خصوص محل تردد اپراتورهای عملیات هات تپ نیز بر کار افزوده می‌شوند. در این شرایط و به منظور تسهیل فرایند و کاهش متغیرها، تغییر زاویه عملیات هات تپ به ایشان توصیه می شود اما در صورتی که اقتضای کار و ماهیت انجام عملیات هات تپ به گونه ای است که انجام عملیات به صورت زاویه دار ضروری می‌نماید بدون شک نظر کارفرما بر تسهیل فرایند هات تپ ارجحیت دارد.