اخبار

خطرات هات تپ

انشعاب گیری خطوط لوله به روش هات تپ با وجود مزیت های نسبی ای که در مقایسه با سایر روش ها دارد، منشأ ایرادات بالقوه ای نیز هست که که عدم توجه به آن ها نه تنها بر ماهیت کار و ماحل پیشرفت آن تأثیر منفی خواهد داشت، بلکه حتی می تواند منجر به سوانح جدی و ایجاد خسارت های جانی و مالی برای نیروی کار و تأسیسات و تجهیزات محیط عملیاتی هات تپ شود. انشعاب گیری خطوط لوله به لحاظ متغیرهایی که می توانند منشأ آسیب بالقوه باشند شایسته توجه جدی است. متغیرها در این خصوص بسیار متعدد هستند و همچنین شدت و عوارض بروز خطای برخی از آن ها بسیار بالاست. از این رو باید توجه ویژه به ان ها مبذول داشت. برخی از آیتم هایی که به عنوان عوامل بالقوه ایراد فنی مورد ملاحظه قرار می گیرند را می تواند به شرح زیر برشمرد:

·        خطوط لوله در هر فشاری که باشند معمولاً دارای ترکیبات مستعد احتراق (Flammable mixtures) هستند. برخی از این ترکیبات حساسیت بسیار بالایی در مواجهه با محیط مستعد حادثه دارند و از این رو در صورت کوچک ترین تماسی با محیط های دارای اشتعال و حرارت و... ما با فجایعی نظیر انفجار و آتش سوزی رو در رو خواهیم شد. هات تپ روی خطوط لوله ای که حاوی این گونه سیالات می باشند بسیار خطرناک است و پیش از اجرا باید تمامی جوانب به دقت سنجیده شوند.

·        خطوط لوله حاوی هیدرواکسید سدیم وقتی در معرض حرارت قرار می گیرند بسیار مستعد آتش سوزی و جرقه هستند. در این خصوص نیز مطالعات کافی برای انجام هات تپ می بایست صورت بگیرد تا از این ناحیه آسیبی متوجه عملیات انشعاب گرم نشود.

·        خطوط لوله مملو از مواد اکسید کننده نظیر اکسیژن خالص و مواردی از این قبیل می باشند و در این خصوص نیز اجرای هات تپ با محدودیت های مواجه خواهد شد. می بایست در این خصوص نیز توجهات ویژه را مبذول داشت. خطر مواد اکسید کننده از این جانب است که وقتی در معرض محیط مستعد احتراق قرار می گیرند به دلیل تمرکز اکسیژن ما با انفجار مواجه خواهیم شد. اکسیژن هوا به دلیل عدم تراکم و ناخالص بودن معمولاً آتش سوزی به بار خواهد آورد اما مواد اکسید کننده منشأ انفجار در خط لوله به شمار می روند. عدم توجه به این نکته بدون شک می تواند به بروز یک فاجعه بیانجامد.

·        خطوط لوله ای که در ارتفاع بوده و در مجاورت هیدروکربن ها قرار دارند منشأ خطر و آسیب خواهند بود. برای انجام هات تپ روی این دسته خطوط لوله نیز نباید ذره ای بی احتیاطی داشت. هیدروکربن ها قابلیت بالایی در ایجاد واکنش با اکسیژن و بروز اشتعال و آتش سوزی دارند و از همین رو باید به این نکته در عملیات انشعاب گیری داغ توجه داشت.

·        لوله های ماینل دارای ترکیبات سولفوری هستند و در این خصوص نیز مطالعات و اجرای هات تپ باید با دقت و اهتمام ویژه انجام شود.

·        فولادهای ضد زنگ آستنیتی شامل ترکیبات catacarb هستند و از این رو باید در خصوص شان بیشترین دقت را به خرج داد.

·        لوله های حاوی کلریدها، اسیدها، پری اکسیدها و سایر ترکیبات شیمیایی نیز حین جوشکاری روی لوله در معرض خطر قرار دارند و از این رو باید اهتمام ویژه در جوشکاری اتصالات روی این دسته خطوط لوله را داشت.

هات تپ خطوط لوله به هیچ عنوان یک فرایند مکانیکی ساده که شامل درگیری کاتر هات تپ با لوله می سشود نیست، بلکه یگ فریند پیچیده شیمیایی و مکانیکی است که می بایست تمامی فاکتورهای شان را مورد بررسی و تجزیه تحلیل قرار داد. مهندسی فرایند هات تپ می بایست به همه عوامل دخیل در جارای عملیات دقت کند. چنان که اشاره شد یکی از مهم ترین و پر ریسک ترین فرایندها در هات تپ، جوشکاری اتصال روی خط لوله است. این مرحله به لحاظ میزان خطراتی که دارد می تواند حتی پر ریسک تر از عملیات اصلی یعنی برش گرم هات تپ باشد. از این رو در خصوص آن می بایست تمامی عوامل و متغیرها را مد نظر قرار داد. حرارت ناشی از جوشکاری اتصال و نیز جرقه های ساطع از آن می توانند با کوچک ترین تماس با سیال درون لوله احتراق و انفجار ایجاد کنند.

بنابراین نگارش یک دستورالعمل دقیق و قوی برای انجام جوشکاری روی خط لوله زنده با توجه به نوع سیال و فشار آن، و دمای آن و ضخامت و جنس لوله از جمله مهم ترین گام ها در پیشبرد صحیح عملیات هات تپ است.

در تدوین دستورالعمل های فرایند هات تپ علاوه بر مهندسین فنی و مسلط بر فرایندهای مکانیکی، تیم های مسلط بر مشخصات فنی سیالات، تیم های متالورژی و تیم های ایمنی و بهداشت صنعتی نیز حضور خواهند داشت. بدون لحاظ کردن تمامی فاکتورهای ذکر شده، دستورالعمل بی شک ناقص و متعد ایجاد بحران و خرابی در خط خواهد بود. علاوه بر این، نکته مهم این که تجربه و دانش تجربی و سابقه اجرایی نیز در تدوین دستورالعمل های مربوطه به کمک تدوین کنندگان خواهد آمد.

 

هات تپ- ایمنی هات تپ- دستورالعمل هات تپ- هات تپ در ارتفاع

اگر مطلب مفید بود به اشتراک بگذارید:

نمایش 730 دفعه
آخرین ویرایش در دوشنبه 20 شهریور 1396

درباره شرکت پیشگام صنعت

هات تپ خطوط لوله و مخازن از فرایندهای پیچیده و دارای متغیرهای تعیین‌کننده بسیار می باشد. نفس این عملیات با توجه به پیچیدگی هایش دشواری های خاص خود را داراست و از این رو ترجیح بر آن است که متغیرهای خارجی دخیل در تسهیل فرایند هات تپ تا جای ممکن کاهش پیدا کنند و مجری هات تپ تمرکز خود را بر خود عملیات متوجه کند.
به طور کلی دو دسته متغیر در پیشبرد فرایند هات تپ موجودند که بی‌توجهی به هیچ کدام از آن‌ها توجیه پذیر نیست؛ دسته اول متغیرهایی هستند که ذاتی عملیات هات تپ بوده و در هر عملیات تکرار می‌شوند؛ مثل فرایند آماده‌سازی تجهیزات، ساخت اتصالاتی نظیر اسپلیت تی، تجهیز دستگاه هات تپ، تست فشار، تست نشتی و از این قبیل. این دسته متغیرها در تمامی عملیات های انشعاب گرم هات تپ تکرار می شوند و از این حیث جزو بندهای عام و کلی در عملیات انشعاب گرم تلقی می شوند. در تمامی عملیات های هات تپ ما در درجه اول شرایط محیطی انجام کار را آماده کرده و سپس تجهیزات و ابزار آلات مورد نیاز برای کار را تدارک می بینیم. در درجه بعد فرایند ساخت اتصال هات تپ اعم از اسپلیت تی یا سدل نیپل شروع می شود و پس از نصب و تست روی لوله نصب می شود. سایر مراحل شامل نصب ولو و انجام عملیات هات تپ نیز بخشی از فرایند می باشند که چنان که اشاره شد جنبه عام و کلی داشته و در تمامی عملیات های انشعاب گرم تکرار می شوند. مجریان هات تپ معمولاً دستور کار مشخص و روتینی برای انجام این سلسله مراتب از انجام کار دارند.
اما از سوی دیگر با طیف دومی از متغیرها مواجهیم که بسته به نوع عملیات متغیرند. برای مثال محل انجام عملیات هات تپ، ارتفاع یا عمق کار، شرایط محیطی کار، زاویه هات تپ و... . در مورد دسته اول متغیرها رعایت الزامات و استانداردها ضروری است اما در خصوص دسته دوم متغیرها مجری هات تپ و کارفرما باید بکوشند در تعامل با یکدیگر تا جای ممکن از مزاحمت‌ها و تداخل‌های آن‌ها حین کار بکاهند تا پیشبرد پروژه هات تپ با کمترین حاشیه و بیشترین تمرکز و توجه همراه باشد. این دسته متغیرها دارای شرایط منحصر به فرد خود بوده و نمی توان به صورت کلی فرمولی مشخص برای شان ارائه داد، بلکه باید راهکارها و پاسخ های احتمالی به اقتضائات خاص فنی عملیات، به صورت مهندسی شده و ابداعی ارائه شوند. معمولاً روال کار بر این است که مجری عملیات هات تپ اطلاعات را تمام و کمال از کارفرما دریافت کرده و با اتخاذ تدابیر برای مشخصه های ویژه عملیات طرح اجرایی کار را تدوین کرده و به حضور مهندسین و بازرسان کارفرما اعلام می کند تا ایشان نیز نسبت به امکان یا عدم امکان طرح نظر خود را اعلام دارند. در صورت تأیید ایشان کار به انجام می رسد و در صورت عدم تأیید و یا ارائه پیشنهاد اصلاحی، مسئله از طریق کارگروه های فنی و مهندسی و تبادل نظر تا رسیدن به راه حل نهایی ادامه می یابد.
زاویه انجام عملیات هات تپ از جمله متغیرهای خارجی محسوب می‌شود که در صورت امکان قابلیت تغییر موقعیت و زاویه آن وجود دارد. البته چنان‌که اشاره شد این امر در صورتی مقدور است که کارفرما توان استفاده از انشعاب گرفته شده جدید جایگزین درخواست خود را داشته باشد. معمولاً انجام عملیات هات تپ در زاویه 0 درجه و به صورت افقی بهترین و کم حاشیه ترین عملیات هات تپ بر حسب متغیرهای خارجی محسوب می شود، و پس از آن هات تپ عمود در زاویه 90 درجه از بالا دارای مزیت است. اما در صورتی که هات تپ در زوایای مختلف نظیر 30، 45، 60 و مواردی از این نظیر را داشته باشد متغیرهای جدید مثل کنترل دستگاه هات تپ حین انجام عملیات و نیز پیش بینی های ویژه در خصوص محل تردد اپراتورهای عملیات هات تپ نیز بر کار افزوده می‌شوند. در این شرایط و به منظور تسهیل فرایند و کاهش متغیرها، تغییر زاویه عملیات هات تپ به ایشان توصیه می شود اما در صورتی که اقتضای کار و ماهیت انجام عملیات هات تپ به گونه ای است که انجام عملیات به صورت زاویه دار ضروری می‌نماید بدون شک نظر کارفرما بر تسهیل فرایند هات تپ ارجحیت دارد.